رادیو اقتصاد: ضربه شركت های ال جی و سامسونگ به صنعت لوازم خانگی ایرانی

با خروج این دو شركت از ایران جهت فشار بیشتر و همراهی با تحریم های آمریكا، تولید داخل پس از سالها تضعیف بخاطر این قبض بازار، مجال رشدی یافت كه با بازگشت دوره آنها به نابودی خواهد گرایید.

1400/06/15
|
14:01

صنعت لوازم خانگی یكی از صنایع فعال در عرصه اقتصاد جهان به شمار می‌رود و عمدتاً ركود و رونق آن به ركود و رونق اقتصاد كشورها وابسته است.

این صنعت به این دلیل اهمیت دارد كه با صنایع بسیاری در ارتباط است. حیات این صنعت و گسترش آن، با توجه به جنبه‌های اقتصادی گسترده آن از قبیل اشتغال و ایجاد ارزش افزوده، می‌تواند برای هر كشوری از جمله اهداف مهم باشد، اما حیات این صنعت تا حدود زیادی با وضعیت بازار داخلی و به عبارت بهتر، وجود تقاضای مؤثر در كشور ارتباط دارد.

وسعت بازار این صنعت در كشور قریب به 17 هزار میلیارد تومان و یكی از بزرگترین بازارهای كالا در كشور است اما صنعت لوازم خانگی ایران طی ادوار گذشته نقش چندانی در بازار داخلی نداشت، به شكلی كه سالانه میانگین 7 میلیون دستگاه لوازم خانگی در كشور تولید می‌شد و سهم عمده بازار در اختیار برندهای خارجی بود.

بر اساس آمار تا 70 درصد بازار لوازم خانگی در اختیار برندهای خارجی بود و 30 درصد به تولید داخل اختصاص داشت. در این بین دو برند مطرح كره ای ال جی و سامسونگ، بیش ترین سهم یعنی 65 درصد بازار را به خود اختصاص داده بودند.

پیشینه حضور برندهای كره‌ای در ایران به اوایل دهه 70 شمسی بازمی‌گردد، زمانی كه دو برند سامسونگ و ال‌جی با برنامه‌ای بلندمدت وارد بازار ایران شدند و آهسته و پیوسته توانستند محصولات خود را جایگزین برندهای معتبر ژاپنی ازجمله سونی و پاناسونیك كنند. برنامه‌ریزی دقیق این شركت‌ها در كنار سهل‌انگاری و بی‌توجهی دولت به صنعت لوازم خانگی كشور موجب شد صنعتگران كره‌ای بازار ایران را به دست گرفته و با ارائه محصولات متنوع و قابل رقابت با تولیدات ایرانی، سلیقه ایرانیان را به سمت خرید كالاهای كره‌ای سوق دهند. متاسفانه روند استقبال مردم از برندهای كره‌‌ای نیز شرایط مساعدی برای صنعتگران كره‌ای فراهم كرد و موجب شد تولیدات ایرانی مخاطبان خود را از دست داده و اندك زمانی خط تولید برندهای معتبری مانند «ارج»، «آزمایش»، «پارس» و «فیلور» با سابقه‌ای بیش از 50 سال تولید لوازم خانگی، متوقف و درنهایت تعطیل شود.

كره‌جنوبی همواره یكی از خریداران نفت فوق‌سبك ایران بوده است. این كشور كه به‌عنوان پنجمین خریدار بزرگ نفت جهان شناخته می‌شود عمدتا نفت فوق‌سبك ایران را كه دارای كیفیت بسیار بالایی است و برای تولید محصولات شیمیایی به‌كار می‌رود، خریداری می‌كند.

براساس آمار گمرك كره‌جنوبی، این كشور حدود 13 درصد از نفت مورد نیاز خود را از ایران وارد می‌كند.

ارتباط تجاری آمریكا با كره‌جنوبی بر كسی پوشیده نیست. براساس آمار، كره‌جنوبی در سال 2017 بیش از 50 میلیارد دلار كالا از آمریكا وارد و نزدیك به 69 میلیارد دلار كالا به آمریكا صادر كرده است. این ارقام و مقایسه آن با حجم تجارت میان ایران و كره‌جنوبی نشان می‌دهد اگرچه ایران بازار مناسبی برای عرضه تولیدات صنعتگران كره‌ای محسوب می‌شود، اما ضرر قطع روابط با آمریكا برای كره‌جنوبی بیش از منافع ادامه ارتباط تجاری با ایران است. همین امر سبب شد كره‌جنوبی پس از اعمال تحریم‌های آمریكا علیه ایران، در نخستین اقدام خود از یك‌سو خرید نفت از ایران را متوقف كند و از سوی دیگر در فكر خروج دو شركت «ال‌جی» و «سامسونگ» از ایران باشد.

با شدت گرفتن تحریمها این دو شركت، بی تفاوت به نیاز كشور و بخش بزرگی از بازار كه تصاحب كرده بودند، یكباره ایران را ترك كردند و عملا در جهت اهداف آمریكا برای فشار بر مردم حركت كردند. بدنبال قطع همكاری شركت‌های ال جی و سامسونگ كره‌جنوبی با شركت‌های ایرانی، این دو شركت حتی تابلوهای خود را هم از سردر مغازه ها و فروشگاههای سطح شهر جمع كردند.

گرچه پس از خروج این دو شركت كه بخش اعظم بازار كشور را در اختیار داشتند، این نگرانی وجود داشت كه نیاز لوازم خانگی كشور به چه شكل باید تامین شود، اما آزاد شدن بازار و از طرف دیگر قابل رقابت شدن قیمت تولیدات داخل با محصولات خارجی بدلیل افزایش قیمت دلار، موجب شد تولیدكنندگان داخلی مجال و تمایل بیشتری برای فعالیت در این عرصه پیدا كنند و برغم سایر محدودیتهای موجود، تولید لوازم خانگی ایرانی جانی دوباره بگیرد.

افزایش تولید با توجه به توان تولیدی كشور كه در این سالها بشدت سركوب شده بود در حدی بود كه بگفته مدیركل دفتر صنایع برق و فلزی و لوازم‌خانگی وزارت صمت در حالی كه سال گذشته برای تولید 12 میلیون دستگاه لوازم خانگی در كشور برنامه‌ریزی شده بود، اما توانستیم 14 میلیون دستگاه تولید كنیم كه بیانگر افزایش 71 درصدی نسبت به سال 98 بود. (رشد 115.2 درصدی تولید یخچال و فریزر، رشد 68.9 درصدی تولید ماشین لباسشویی، تولید 64.7 درصدی كولر آبی، رشد64.7 درصدی تولید انواع تلویزیون طی سال جاری) این امر موجب شد علاوه بر خودكفایی در تامین نیاز داخل، با افزایش صادرات، وضعیت حضور ایران در بازارهای خارجی نیز بهبود پیدا كند و پیش‌بینی صادرات لوازم خانگی امسال 600 میلیون دلار است.

آنچه با خروج سامسونگ و ال‌جی از كشور در ایران اتفاق افتاد، تحول بزرگی در صنعت لوازم خانگی بود كه زمینه را برای رشد بیش از 40 درصدی این صنعت فراهم كرد.

توطئه جدید

حالا پس از دو سال و با پا گرفتن نهال تولید در داخل كشور، آمریكا برای آزاد كردن بخشی از پول‌های ایران، مجوزی را به شركت‌های كره‌ای داده كه بر اساس آن این شركت‌ها می‌توانند بدهی ایران را تنها از طریق واردات كالا به ایران پرداخت كنند. در این مجوز همچنین قید شده است، شركت‌های جدید امكان صادرات محصولات خود به ایران را ندارند، بلكه همان شركت‌های پیشین باید اقدام به صادرات محصولات خود به ایران كنند. آمریكا برای این مجوز نیز ضرب‌الاجل 90 روزه تعیین كرده است!

این شروط نشان می‌دهد كه برای ورود دوباره ال‌جی و سامسونگ به بازار ایران و دقیقا زمانی كه ایران اعلام كرده در صنعت تولید لوازم خانگی به خودكفایی رسیده، طراحی دقیقی صورت گرفته است.

سخنگوی انجمن صنفی لوازم خانگی ایران معتقد است آمریكا به دنبال راهی برای شكستن استقامت ایران در بخش‌های مختلف است. صنعت لوازم خانگی به لطف خروج ال‌جی و سامسونگ از كشور، روی پای خود ایستاد و در سال 99، در اوج تحریم‌ها و شرایطی كه از نظر شیوع كرونا بر كشور حاكم بود، صنعت تولید لوازم خانگی رشد چشمگیری پیدا كرد؛ رقمی كه در صنعت كشور بی‌سابقه و شگفت‌انگیز بوده است.

اكنون دشمنان ایران تلاش می‌كنند، با واردات دوباره لوازم خانگی كره‌ای، صنعت كشور را زمین‌گیر كنند و در این میان متاسفانه برخی از افراد و مسئولان نیز همسو با آن‌ها حركت می‌كنند.

به گفته وی این نگرانی وجود دارد كه در جریان لابی‌گری كره‌ای‌ها، افراد تاثیرگذار صنعت لوازم خانگی كشور، با این برند‌ها همسو شوند. در این صورت منافع تولیدكنندگان به خطر خواهد افتاد و نه تنها شعار سال محقق نمی‌شود، بلكه تولید لوازم خانگی در معرض خطر نابودی قرار می‌گیرد.

غزنوی بر این باور است كه اگر تولیدكنندگان ایرانی محصول بی‌كیفیت و بدون گارانتی تولید كنند، می‌توان دلیل موجهی برای ورود برند‌های خارجی به كشور داشت، اما در شرایطی كه تولیدات لوازم خانگی ایران در حال حاضر به اروپا صادر می‌شود و قابل رقابت در بازار‌های جهانی است، ورود دوباره برند‌های خارجی، در واقع تیشه محكمی به ریشه تولید می‌زند.

رئیس اتحادیه فروشندگان لوازم خانگی تهران نیز در گفت‌وگو با تابناك گفت امكان دارد اگر آمریكا وارد برجام شده و تحریم‌ها لغو شود، واردات محصولات كره‌ای نیز آزاد شود.

در این شرایط، برخی از مسئولان كشور از جمله معاون قضایی دادستان كل كشور بر جلوگیری از واردات تولیدات این دو شركت تاكید كردند و بگزارش فارس قالیباف ریاست مجلس شورای اسلامی در باره گفته است در حوزه صنعت لوازم خانگی از جهت كمّیت و كیفیت گام بزرگی برداشته شده، بنابراین نه دولت و نه مجلس به دنبال اینكه تولید داخلی با این كیفیت را دچار مشكل كند، نیستند و هرگز این اتفاق نمی‌افتد.

صنعت لوازم خانگی ایران، با توجه به مجال پیش آمده امكانات بالقوه‌ای را برای تولید و ارتقای كیفیت، بكار گرفته و سرمایه‌گذاری‌های خوبی در این باره صورت گرفته است و واحدهای بزرگ تولیدی مشغول به كار شده‌اند؛ اما عدم حمایت از این صنعت بخصوص واگذاری بازار به تولیدات خارجی موجب می شود نتنها فرصت پیش امده برای جهش تولید از دست برود بلكه شاید ضربه ای كه از این جهت به تولید كشور وارد خواهد شد هیچگاه قابل جبران نباشد.

دسترسی سریع