رادیو اقتصاد: تراز حساب جاری و وضعیت آن در كشور

تراز حساب جاری نشاندهنده سلامت وضعیت اقتصادی كشور است. دولت سیزدهم در حالی كشور را تحویل می گیرد كه كشور در بدهكارترین وضعیت با تراز حساب جاری منفی قرار دارد.

1400/05/19
|
13:00

ترازپرداخت های خارجی، صورت حساب مالی است كه كلیه مبادلات اقتصادی ساكنین یك كشور را با ساكنین بقیه كشورهای جهان، در یك مدت معین مثلا یك سال نشان می دهد. بنابراین تراز پرداختها نشان دهنده كلیه روابط اقتصادی یك كشور با خارج در طول یك زمان مشخص می باشد.

ترازپرداخت ها نشانگر خلاصه ای از تمام معاملات ساكنان یك كشور با سایر كشورها طی یك دوره مالی مشخص، مثلا یك سال است. هدف اصلی تنظیم تراز پرداخت ها، آگاهی دولت از جایگاه بین المللی كشور و كمك به آن توسط سیاست های پولی، مالی و بازرگانی است. دولت ها معمولا با استفاده از ترازپرداخت های طرف های تجاری مهم، خط مشی خود را انتخاب می كنند. اطلاعاتی كه در تراز پرداخت های یك كشور ملاحظه می شود مورد نیاز بانك ها، شركت ها و اشخاصی است كه به طور مستقیم یا غیرمستقیم درگیر مسائل تجارت و مالیه بین الملل هستند.

تراز پرداخت های كشور به دو بخش حساب جاری و حساب سرمایه تقسیم می شود. یك حساب سوم وكم اهمیت تری تحت عنوان پرداخت های انتقالی به خارج نیز درحساب ترازپرداختها وجود دارد. این حساب، پرداختهای انتقالی بخش خصوصی و پرداخت های انتقالی دولت از قبیل اعانات و عطایای آژانس بین المللی توسعه و پرداخت های مربوط به ایام بازنشستگی توسط دولت به شهروندان خارجی را شامل می شود.

حساب سرمایه، جریان سرمایه ها از كشور ما به خارج جهت خرید دارایی های خارجی و جریان سرمایه ها از خارج به كشور ما به عنوان خرید خارجی ها از دارایی های كشور خودی را منعكس می سازد. مانده حساب سرمایه، خالص جریان خارجی سرمایه ها جهت خرید دارایی های خارجی را اندازه می گیرد.

حساب جاری كشور یا Country’s current account یكی از قسمتهای اصلی حساب‌های زیر‌مجموعه تراز پرداخت كشور است كه بیانگر مابه‌التفاوت پس‌انداز و سرمایه‌گذاری كشور است.

حساب جاری شامل خالص صادرات خدمات و كالا (صادرات پس از كسر واردات)، خالص درآمدهای سرمایه‌گذاری شده و خالص تراكنش‌های جاری مالی است. تراز این حساب نشانگر سلامت اقتصادی كشور است كه توازن آن یكی از دو جزء مهم تجارت خارجی هر كشور بحساب می آید.

حساب جاری مثبت كشور بدان معناست كه كشور وام‌دهنده بوده و حساب جاری منفی كشور بدان معنی است كه كشور بدهكار است. در این محاسبات پرداخت‌های دولتی و خصوصی محاسبه می‌شوند. از آنجا كه كالا و خدمات معمولاً در دوره جاری مصرف می‌شوند، به این حساب، حساب جاری گفته می‌شود.

حساب جاری كشور متاثر از فاكتورهای مختلفی است كه عبارتند از: سیاست‌های صادراتی و وارداتی، نرخ برابری ارز، حساب ذخیره ارزی، نرخ تورم و سیاست‌های رقابتی.

اصلی‌ترین و تعیین‌كننده ترین عامل حساب جاری كشور، خالص صادرات (صادرات پس از كسر واردات) است و لذا در دوره‌های توسعه اقتصادی ارزش حساب جاری كشور متناسب با نرخ توسعه اقتصادی افزایش می‌یابد.

برابری نرخ ارز نیز تاثیر بسزایی در ارزش حساب جاری كشور دارد. چنانچه ارزش ارز كشور افت داشته باشد اجناس تولید داخلی به همان تناسب برای خریدار خارجی كاهش قیمت داشته و ارزان‌تر خواهد شد و این امر باعث جذابیت بازار و اجناس و خدمات برای كشور خارجی خواهد بود و این تنها به معنای افزایش صادرات و كاهش واردات است.

آمار بانك مركزی نشان می دهد در سال 91 ، دولت یازدهم در شرایطی كشور را با تراز حساب جاری 26.2 میلیارد دلار، تحویل گرفت كه حالا آن را با منفی 709 میلیون دلار تحویل دولت جدید می‌دهد.

بر اساس این آمار بدهی خارجی ایران در پایان سه ماهه اول سال 99 به 8 میلیارد و 655 میلیون دلار رسید. تراز حساب جاری كشور نیز در بخش خارجی طی سه ماهه ابتدای سال 99 به منفی 622 میلیون دلار رسیده بود.

همچنین این امار حاكیست تراز بازرگانی یا همان حساب كالا 212 میلیون دلار منفی شده؛ به نحوی كه میزان صادرات كالا به 8 میلیارد و 938 میلیون دلار و واردات به 9 میلیارد و 150 میلیون دلار رسیده است.

همچنین كل بدهی خارجی ایران در پایان این دوره 8 میلیارد و 655 میلیون دلار به ثبت رسیده است.

این در حالیست كه از سال 1383 بدین سو هیچگاه تراز حساب جاری دولت منفی نشده بود، بر اساس آمار بهترین عملكرد تراز جاری در دولت نهم و دهم بوده است كه در تمام 8 سال كشور با تراز جاری مثبت و بسیار بالا مواجه بوده است.

دسترسی سریع