دریافت نسخه الكترونیكی: ایجاد درآمد پایدار از محل مولدسازی زمین های دولتی؛ بررسی تجربه كشورهای منتخب

(مركز پژوهش های مجلس)

1400/03/17
|
09:43

در راستای پوشش كسری بودجه، دولت ها می بایست علاوه بر منابع درآمدی مرسوم، بر دارایی های غیرنقد ترازنامه های خود تمركز كنند، درحقیقت ترازنامه دولت شامل دارایی های باارزشی است كه مولدسازی آنها می تواند یكی از منابع مهم تأمین بودجه دولت ها محسوب گردد. یكی از بااهمیت ترین دارایی های دولت زمین ها هستند كه مدیریت بهینه آنها در جهت حداكثرسازی بازدهی اقتصادی و گسترش ارائه خدمات عمومی می تواند نقش بسزایی در پیشبرد وظایف دولت داشته باشد. كشورهای مختلف با درك اهمیت مدیریت صحیح زمین های دولتی، به این دارایی به عنوان منبع ایجاد درآمد پایدار برای دولت و بخش عمومی می نگرند؛ به طوری كه در برخی كشورها درآمدهای حاصل از مدیریت زمین سهم قابل توجهی را در بودجه دولت های ملی و محلی به خود اختصاص می دهد.

اگرچه سطح بهره مندی از درآمد حاصل از زمین ها به ساختار حقوقی مرتبط با زمین در كشورهای مختلف گره خورده است، اما به نظر می رسد حركت به سمت مولدسازی زمین ها، در اغلب كشورها قابل تسری است. به نظر می رسد در ایران نیز با توجه به حجم انبوه زمین های در اختیار دستگاه های دولتی و عمومی (همچون سازمان ملی زمین و مسكن، وزارت جهاد كشاورزی، شهرداری ها و دیگر نهادهای بخش عمومی)، می بایست سیاست های جدیدی حول محور مولدسازی، تدوین و اجرا گردد. در این راستا روش استفاده از زمین بسته به اهداف سیاستی و ویژگی های زمین مورد نظر می تواند متفاوت باشد، با وجود این در هر مورد می بایست روش هایی به كارگیری شود كه علاوه بر تأمین منافع عموم، پایداری عواید را نیز تضمین نماید.

با توجه به موارد فوق، استفاده از روش هایی نظیر واگذاری حق بهره برداری از زمین به كاربری های مختلف در قالب اجاره های بلندمدت درخصوص زمین های دور از مركز و یا خارج از محدوده شهر و فروش یا معاوضه زمین های مرغوب واقع در مركز، می تواند گزینه مناسبی تلقی شود. با این سیاست نه تنها نیرویی در جهت كاهش قیمت زمین و متعاقب آن املاك ایجاد می شود، بلكه درآمدی پایدار برای دولت محقق می گردد كه می تواند با اولویت پاسخگویی به نیاز روزافزون زیرساختی مورد استفاده قرار گیرد. سخن پایانی اینكه استفاده هوشمندانه از مجموعه این ظرفیت ها می تواند در جهت تحریك رشد اقتصادی طرح ریزی شود.

دسترسی سریع